Reprezentacja spółki a prokura samoistna

Błażej Sarzalski        15 listopada 2011        Komentarze (30)

Niedawno na forum wekslowym prowadzonym przez Lecha Malinowskiego pojawił się wpis dotyczący kwestii reprezentacji spółki przez prokurenta samoistnego w sytuacji zaciągania przez niego zobowiązań wekslowych.

Kwestia ta wpisuje się w szerszy problem reprezentacji spółki przez prokurenta w sytuacji gdy umowa spółki przewiduje „standardowe” uregulowanie w myśl którego spółka posiadająca zarząd wieloosobowy powinna być reprezentowana przez dwóch członków zarządu łącznie lub jednego członka działającego łącznie z prokurentem.

Wiele osób pyta więc czy przy takim ukształtowaniu reprezentacji w umowie spółki umowy zawierane przez prokurenta samoistnego będą ważne.

Dla wyjaśnienia bądź przypomnienia – prokurent samoistny to osoba mogąca samodzielnie reprezentować przedsiębiorcę wpisanego do rejestru we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych (oprócz czynności zbywania czy też obciążania nieruchomości lub przedsiębiorstwa).

Skoro już to sobie przypomnieliśmy czym jest prokura samoistna to czas na odpowiedź :)

Otóż prokurent samoistny może reprezentować spółkę i zaciągać w jej imieniu zobowiązania niezależnie od ograniczeń zawartych w umowie spółki, nawet w przypadku przyjęcia domyślnej regulacji kodeksowej co do sposobu reprezentacji. Wynika to stąd, że kodeks stanowi, że przepisy dotyczące reprezentacji przez zarząd nie modyfikują przepisów dotyczących reprezentacji przez prokurenta zawartych w kodeksie cywilnym.

Stąd umowy zawarte przez takiego prokurenta są skuteczne prawnie.

Wszelkie ograniczenia reprezentacji w umowie spółki ograniczają tylko członków zarządu.

{ 30 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Lech | blog o wekslach Listopad 15, 2011 o 17:55

O, dziękuję za dokładne rozpoznanie tematu:)

Odpowiedz

Paweł Judek | blog o prawie transportowym Listopad 15, 2011 o 19:47

Uważam, że warto by raczej wspomnieć, że prokurent nie może zbywać lub obciążać nieruchomości, co ma miejsce dużo częściej niż zbywanie i obciążanie przedsiębiorstwa :)

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Listopad 15, 2011 o 20:14

O fakt, przeoczenie – byłem pewny, że o tym napisałem :)

Już edytuję.

Odpowiedz

Paweł Judek | blog o prawie transportowym Listopad 15, 2011 o 20:17

Swoją drogą z ciekawości zapytam, Błażeju, jak tam w Twoim macierzystym sądzie rejestrowym przyjmują koncepcję prokury łącznej nieprawidłowej? Bo pomimo orzeczenia SN w tej kwestii istnieje spory regionalizm i niektóre sądy ją rejestrują a inne nie.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Listopad 15, 2011 o 20:37

@Paweł: sądzę, że bardziej niż regionalizmy ma znaczenie tutaj to na jakiego referendarza/sędziego trafisz :) W Sądzie Rejonowym Katowice – Wschód raczej nie ma z tym jednak problemów.

Co do drugiego z moich „macierzystych” sądów rejestrowych (SR Gliwice) to też widziałem chyba jakąś spółkę z tego typu prokurą zarejestrowaną u nich, ale to jest w ogóle dosyć specyficzny sąd, więc tam bym bardziej stawiał na to, że taka opcja nie przejdzie.

Co mam na myśli pisząc specyficzny… :) Opowiem o tym w jednym z kolejnych wpisów.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Listopad 15, 2011 o 20:41

A i dla mniej zorientowanych – prokura łączna nieprawidłowa to taki rodzaj prokury, w którym prokurent może składać oświadczenia woli tylko łącznie z inną osobą, która nie jest jednak drugim prokurentem „łącznym” (co do zasady tą osobą jest członek zarządu, ale widziałem już też takie zarejestrowane spółki gdzie taka łączna prokura dotyczyła współdziałania z pełnomocnikiem).

Odpowiedz

... Wrzesień 21, 2012 o 13:40

To nie jest tak do końca.
Jeśli weksel (zobowiązanie wekslowe) podpisze członek zarządu (jeden lub kilku w zależności od reprezentacji) to jest on wystawiony przez spółkę (niezależnie od tego czy w umowie spółki jest nieograniczona możliwość czy muszą mieć zgodę np, ZW).
Ale jeśli weksel podpisze prokurent reprezentujący spółkę a z treści prokury wynika, że prokurent może np. podpisać weksel wyłącznie do jakiejś kwoty a prokurent tą kwotę przekroczył, to w konsekwencji weksel jest podpisany nie przez spółke tylko przez osobe fizyczna.
Roznica jest kolosalna bo w przypadku podpsisania przez przekraczajacego swe uprawnienia prokurenta, wierzyciel moze zostac na lodzie, jesli ten prokurent jest biedny.
Tak wiec bez umowy spolki lub uchwal dotyczcych prokury, dla bezpieczenstwa wierzyciela weksel powinien podpisac wylacznie zarzad

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Wrzesień 21, 2012 o 20:45

@… Skąd taki pomysł? Z art. 8 prawa wekslowego? Jeżeli tak, to problem rzeczywiście może istnieć, ale w mojej, jak przyznam – wstępnej, ocenie nie ma tutaj on zastosowania, a to z uwagi na: przepisy KC które uniemożliwiają ograniczenie prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, zasadę domniemania prawdziwości wpisów w KRS i ochronę drugiej, a także każdej następnej strony (potencjalnych nabywców weksla) czynności prawnej.

Nie widzę tutaj podstaw, aby różnicować pozycję prokurenta samoistnego czy też członka zarządu, ograniczonego umową spółki. I tu i tu stosunek prawny wewnętrzny ich ogranicza, ale w stosunku zewnętrznym ich reprezentacja jest nieograniczona.

Odpowiedz

Lech Wrzesień 22, 2012 o 16:55

Art. 8 pw., podobnie jak wiele innych przepisów tej Ustawy, rozpatrywałbym z punktu widzenia ochrony interesów posiadacza weksla. Zatem nawet jeśli prokurent podpisze weksel z przekroczeniem swojego umocowania, ale na zewnątrz będzie rodziło to skuteczne zobowiązanie wekslowe spółki, to nie widzę podstaw do zastosowania tutaj art. 8. Z punktu widzenia remitenta (tudzież innego posiadacza weksla) ograniczenie prokury wobec nich, o czym pisał Błażej, jest nieskuteczne.

Odpowiedz

Jakub Horoszko Czerwiec 2, 2013 o 12:29

Pytanie trochę z innej beczki.

Jestem prokurentem (samoistym) spółki z o.o. Udałem się ostatnio do ZUS w celu uzyskaniu zaświadczenia o nie zaleganie z opłatami składek. Pani w okienku szybko wyszukała w ems wydruk KRS reprezentowanej przeze mnie firmy.

W KRS w dziale 2, rubryka 1 jest napisane, że :

„DO SKŁADANIA OŚWIADCZEŃ WOLI I PODPISYWANIA W IMIENIU SPÓŁKI UPRAWNIONY JEST W
PRZYPADKU GDY ZARZĄD JEST JEDNOOSOBOWY – PREZES ZARZĄDU DZIAŁAJĄCY SAMODZIELNIE,
A GDY ZARZĄD JEST WIELOOSOBOWY – KAŻDY CZŁONEK ZARZĄDU DZIAŁAJĄCY SAMODZIELNIE.”

na nic moje tłumaczenia, że w tym samym dziale w rubryce 3 widnieje jako prokurent samoisty. Na nic moje bardzo grzeczne tłumaczenia, że to taki specjalny rodzaj pełnomocnictwa i że mogę reprezentować spółkę w takich sytuacjach. Straciłem prawie godzinę na rozmowach z urzędnikami i kierowniczką. Odesłano mnie z kwitkiem i nakazano, że na wniosku musi być pieczęć i podpis kogoś z zarządu, a ja mogę ten wniosek najwyżej złożyć i odebrać.

Kto miał racje ? Jak sobie radzić w takich sytuacjach na przyszłość ?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski | Odszkodowania komunikacyjne Czerwiec 10, 2013 o 09:56

Panie Jakubie, to Pan miał rację, w takich sytuacjach najlepiej rozmawiać z przełożonym.

Odpowiedz

Anna Wrzesień 4, 2014 o 17:32

a czy wg Pana taki prokurent reprezentujący spółkę zoo, może być jednocześnie poręczycielem takiego weksla?
czy wymagana jest uchwała z art. 15 KSH? skoro to nie spółka poręcza za prokurenta, tylko na odwrót?
czy taka czynność poręczenia przez prokurenta jako osoby fizycznej za spółkę jest czynnością „z samym sobą” zakazaną z art. 108 KC, czy też wg Pana wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy w takiej sytuacji, skoro za mocodawcę ktoś poręcza?
pozdrawiam

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Styczeń 21, 2015 o 21:45

Może być poręczycielem takiego weksla. Nie wymaga się uchwały, przy czym dla spółki, z tytułu poręczenia przez prokurenta, może powstać przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o ile poręczenie jest nieodpłatne.

Odpowiedz

tutka Styczeń 21, 2015 o 18:35

Witam,
A jak wpisać w formularzu KRS – WL „rodzaj prokury” jeśli prokurent może działać tylko łącznie z trzema członkami zarządu?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Styczeń 21, 2015 o 21:45

Prokura łączna z trzema członkami zarządu.

Odpowiedz

Kasia Marzec 4, 2015 o 21:27

Witam,
Jak się kształtuje odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązanie zaciągnięte przez prokurenta samoistnego, jeżeli w umowie spółki wskazano reprezentację łączną.(członek zarządu łącznie z prokurentem) Czy w takim przypadku prokurent samoistny odpowiada za zobowiązanie zgodnie z kc , czy odpowiedzialność ponosi członek zarządu zgodnie z 299 ksh?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Marzec 5, 2015 o 09:30

W takim przypadku, ponieważ przepisy KSH nie ograniczają prokury odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 ksh ponosi członek zarządu.

Odpowiedz

Kasia Marzec 5, 2015 o 10:43

Dziękuje za odpowiedź. W takim razie czy są jakieś zobowiązania za które odpowiada prokurent np. zobowiązania podatkowe. I jeszcze jedna kwestia rozumiem, ze członek zarządu odpowiada za zobowiązanie powstałe podczas jego kadencji, w związku z tym kto odpowiada za kredyt wzięty podczas trwania kadencji członka zarządu i niespłacany przez spółkę po rezygnacji członka zarządu. Czy w takim przypadku były członek zarządu może bronić się twierdzeniem, iż wniosek o upadłość nie został zgłoszony w terminie bez jego winy?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Marzec 5, 2015 o 11:02

Pani Kasiu, jeżeli w chwili gdy zobowiązanie powstało , brak było przesłanek do ogłoszenia upadłości (istnienie niespłacanych wymagalnych zobowiązań pieniężnych) to można skutecznie bronić się takim zarzutem, że nie było podstaw do ogłoszenia upadłości.

Polecam kontakt z panią Klaudią Jakubiec: http://www.odpowiedzialnoscprezesa.pl

Odpowiedz

Kasia Marzec 5, 2015 o 11:40

Dziękuję.

Odpowiedz

Jolanta Czerwiec 15, 2015 o 09:10

Witam serdecznie,
czy na Zgromadzeniu Wspólników Spółki, której wspólnikami są spółka a i spółka b, jedna osoba będąca: prokurentem samoistnym spółki a a zarazem członkiem zarządu spółki b narusza art. 108 kc?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Czerwiec 18, 2015 o 08:57

Nie narusza to art. 108 k.c. z co najmniej kilku powodów, a najważniejszy to taki, że uchwały nie są czynnościami prawnymi, o których mowa w art. 108 k.c. Przy czym nie można wykluczyć, że takie uchwały mogą być uchylone/stwierdzona ich nieważność z innych powodów, zależnie oczywiście od ich treści.

Odpowiedz

Dominika Lipiec 7, 2015 o 20:29

Witam.
Mam pytanie odnosnie prokury samoistnej spolki z o.o. Mianowicie czy prokurent samoistny moze wypowiedziec umowe i jak ma sie to do zarzadu?
Dziekuje za odpowiedz

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Lipiec 8, 2015 o 08:34

Wyjaśnienie tej kwestii znajduje się po części we wpisach na blogu dot. prokurenta. Prokurent ma prawo do reprezentacji spółki, zarząd natomiast nie tylko prawo do reprezentacji, ale także prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Prokurent wypowiadając umowę (zgodnie ze swoim umocowaniem) musi działać (przynajmniej teoretycznie) w zgodzie z ustaleniami zarządu w tej kwestii. Jeżeli się różnią to prokurent może ponosić odpowiedzialność wobec spółki… to jednak kwestia zbyt rozbudowana na komentarz w blogu.

Odpowiedz

Magdalena Lipiec 26, 2015 o 00:30

Witam.
Proszę o pomoc w rozwiązaniu kwestii reprezentacji spółki z o.o. komandytowej. A mianowicie, czy przy zapisie w KRS, że spółkę z o.o. komandytową reprezentuje zarząd komplementariusza zgodnie z zasadami jego reprezentacji (gdzie jedynam komplementariuszem jest sp z o.o.), to czy w takim przypadku prokurent tego komplementariusza, tj spółki z .o.o., może reprezentować sp. komandytową? Nie ma co prawda zakazu reprezentowania przez niego tej spółki, ale czy aby ją mógł reprezentować zapis w KRS nie powinien brzmieć,że sp. z o.o. komandytową reprezentuje komplementariusz zgodnie z zasadami jego reprezentacji (a nie tylko jego zarząd)?
Dziękuję za odpowiedź.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Lipiec 27, 2015 o 08:08

Podpowiem, że w zakresie reprezentacji wpisy nie mają charakteru wiążącego, choć warto byłoby zadbać o to aby wpisać także takiego prokurenta albo wprost powołać go jako prokurenta sp. k.

Odpowiedz

Pytajnik Grudzień 9, 2015 o 01:18

Panie Mecenasie czy da się zrezygnować z prokury bez zarządu w spółce z o.o.? Czy trzeba powołać pełnomocnika przez prokurenta do złożenia takiego oświadczenia?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Grudzień 9, 2015 o 08:52

Kwestia szeroko opisywana w piśmiennictwie w kontekście pełnomocnictwa jako takiego – zależy od tego czy czynność tą uznajemy za dwustronną, czy jednostronną. Dużo by pisać

Odpowiedz

Magda Maj 11, 2016 o 23:03

Panie Mecenasie czy dopuszczalne jest by umowę w imieniu spółki podpisał prokurent wraz z pełnomocnikiem ustanowionym przez dwóch prokurentów ? Oczywiście przy założeniu reguł reprezentacji łącznej oraz prokury łącznej.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Maj 12, 2016 o 08:09

A do czego temu pełnomocnikowi powołanemu przez dwóch prokurentów potrzebny byłby jeszcze prokurent? :)

Dosyć złożona sytuacja.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: