Powtarzające się świadczenia niepieniężne w spółce z o.o.

Błażej Sarzalski        19 lutego 2016        33 komentarze

Jedną z najrzadziej stosowanych (zupełnie niesłusznie!) klauzuli umownych w umowach spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jest klauzula powtarzających się świadczeń niepieniężnych wspólnika. Brzmi w sposób skomplikowany, ale jej zastosowanie jest pożądane, szczególnie w małych spółkach na dorobku.

Co musisz wiedzieć o obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych?

Wróćmy do teorii. Spółka z o.o. jest spółką kapitałową, która tym różni się od spółek osobowych, że podmiotem sprawczym jej istnienia jest kapitał – pieniądz lub rzecz/prawo o określonej wartości, nie zaś własna praca wspólników, spółka ma też odrębną od wspólników podmiotowość prawną i prawno-podatkową. Z tego wynika, że aby wspólnik mógł świadczyć usługi na rzecz spółki musi istnieć pomiędzy nim a spółką stosunek prawny, na podstawie którego te usługi lub świadczenia innego rodzaju (np. rzeczowe) są wykonywane.

W większości spółek jakie znam wspólnicy podpisują ze spółką różnorodne umowy, np. umowy zlecenia, umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy dostawy, sprzedaży itp. W ten sposób dostarczają spółce potrzebnej pracy własnej, która wykorzystywana jest dla dobra spółki.

Niewiele osób jednak wie, że podstawą do świadczenia usług na rzecz spółki może być sama umowa spółki. Jak czytamy w Kodeksie spółek handlowych:

Art.3.Przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób.

Ramy dla tego współdziałania w inny sposób może tworzyć umowa spółki. O ile na moim blogu szeroko opisywałem kwestię nieodpłatnych świadczeń wspólnika na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (a w szczególności podatkowych aspektów takich świadczeń), o tyle nie wspominałem o innym rodzaju współdziałania, jakim są świadczenia niepieniężne.

Chodzi więc o różnego rodzaju usługi bądź dostawy, inne niż dostarczanie pieniędzy, które to usługi mają mieć charakter powtarzalny,  w małych spółkach opartych na pracy własnej wspólników będzie to najczęściej właśnie ich praca.

Jakie są skutki wprowadzenia takiego zapisu w umowie spółki?

  • wspólnikowi przysługuje za takie świadczenie wynagrodzenie, wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku (nie obowiązuje tutaj więc zasada ochrony kapitału zakładowego wobec wspólników),
  • wynagrodzenie za tego typu świadczenia nie może być wyższe niż stawki rynkowe,
  • świadczenia tego typu nie stanowią tytułu do objęcia wspólnika ubezpieczeniem społecznym ani zdrowotnym (unikamy więc płacenia składek ZUS),
  • ponieważ obowiązek świadczeń niepieniężnych obciąża udziały wspólnika, to o ile nie zastrzeżemy inaczej w umowie spółki, sprzedaż tych udziałów może nastąpić jedynie za zgodą zarządu spółki,
  • z tego samego powodu jeżeli udziały obciążone tym obowiązkiem są zbywane na rzecz osoby trzeciej, osoba ta zobowiązana jest do takich samych powtarzających się świadczeń, jak sprzedający,
  • co do zasady przychód z tytułu takich świadczeń dla wspólnika – osoby fizycznej rozpoznawany będzie jako przychód z tzw. „innych źródeł”.

O czym jeszcze musisz wiedzieć?

  • gdy wartość usług przekroczy kwotę 150.000 zł w roku, nawet jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej, to stajesz się podatnikiem czynnym podatku VAT i musisz doliczać VAT,
  • gdy wartość usług przekroczy 30.00o euro w roku, a wspólnik ma więcej niż 25% udziałów w spółce, konieczne będzie sporządzenie dokumentacji cen transferowych.

{ 33 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Vladimir Luty 19, 2016 o 12:01

Bardzo interesujący temat, warty przemyślenia…

Odpowiedz

Michał Luty 20, 2016 o 14:08

„gdy wartość usług przekroczy kwotę 150.000 zł w roku, nawet jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej, to stajesz się podatnikiem czynnym podatku VAT i musisz doliczać VAT” – Panie Błażeju, czy mógłbym prosić o wskazówkę, z czego wynika taki wniosek? Czy tego typu działalność na rzecz spółki musi być koniecznie zakwalifikowana jako działalność gospodarcza wspólnika?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Luty 20, 2016 o 15:11

Ustawa o VAT zawiera swoją własną definicję działalności gospodarczej, niezależną od definicji z ustaw o podatku dochodowym oraz swobodzie działalności gospodarczej. Po 150 tysiącach przestajemy być zwolnieni z vatu 🙂

Odpowiedz

Maciej Luty 26, 2016 o 21:31

Panie Mecenasie!

Co sądzi Pan Mecenas o tym, żeby adwokatom i radcom przyznać uprawnienia notariuszy – czyli np. umowę półki z o.o. mógłby sporządzać adwokat a także poprowadzić protokół Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w spółce akcyjnej. Jestem jak najbardziej za. Chociażby Pan Mecenas ma większą wiedzę o przygotowywaniu umów spółek (zwłaszcza z o.o.) niż niejeden rejent.

PS Gratuluję bloga i proszę o więcej!

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Luty 26, 2016 o 21:52

Panie Macieju, cóż… jestem w zasadzie zwolennikiem poszerzania uprawnień własnego zawodu, ale mam świadomość, że nie do tego on został powołany. Patrząc realnie życzyłbym sobie aby notariusze wykazywali się wiedzą i logiką w argumentacji swoich poglądów, zamiast „ale to może nie przejść w sądzie”… „niby dlaczego?”… „bo są tacy teraz młodzi, ambitni referendarze”. Perfekcyjna logika prawnicza.

Notariuszom się zresztą już kiedyś u mnie dostało 🙂

http://rejestracjaspolkizoo.pl/2012/02/08/notariusze-notariusze-uwaga-wpis-kontrowersyjny/

Odpowiedz

Aplikant Marzec 2, 2016 o 12:06

Na co zwrócić uwagę zakładając firmę ze wspólnikiem? Planuje zakładać firmę i chcę mieć pewność, że mój wspólnik mnie nigdy nie będzie mógł oszukać. I do jakiej kwoty jestem zwolniony z posiadania kasy fiskalnej?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Marzec 2, 2016 o 15:09

Chyba nie oczekuje Pan, że odpowiem na wszystkie te pytania 🙂 ?

Odpowiedz

Patryk Kwiecień 25, 2016 o 14:46

Jak mu ufasz to nie musisz się martwić 🙂

Odpowiedz

Łukasz Marzec 12, 2016 o 21:12

Cytuję: „…Chodzi więc o różnego rodzaju usługi bądź dostawy, inne niż dostarczanie pieniędzy, które to usługi mają mieć charakter powtarzalny, w małych spółkach opartych na pracy własnej wspólników będzie to najczęściej właśnie ich praca…”

Tak się zastanawiam nad tymi powtarzającymi się świadczeniami. Według mnie należy rozróżnić słowo „ciągły” od „powtarzający” (nie sugeruje, że Pan tak akurat na to patrzy, ze względu na streszczony charakter wypowiedzi). W związku z powyższym według mnie nie można zawrzeć w umowie spółki, że wspólnik jest zobowiązany np. do „obsługi klientów na recepcji”, gdyż jest to praca ciągła (powtarzająca się stale) wspólnika.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Marzec 14, 2016 o 11:50

Witam, świadczenie musi charakteryzować się powtarzalnością, rzeczywiście autorzy komentarzy rozróżniają podejście „ciągłego” stosunku prawnego od „powtarzającego się”, jednak po pierwsze, mają do tego różne podejścia (np. takie, że obowiązek ciągły to także powtarzający się), a po drugie – okresowe świadczenie jakichś usług, o ile nie jest to np. najem/dzierżawa (choć autorzy też to dopuszczają) – czyli np działanie podobne do zlecenia, wykonywanie jakichś dzieł, okresowe dostarczanie towarów (choćby codzienne) to jednak coś powtarzającego się

Odpowiedz

Jacek Kwiecień 13, 2016 o 11:17

Przepraszam, że z opóźnieniem, ale tak mnie tknęło teraz takie praktyczne pytanie małe:
A jak się mają takie świadczenia wspólnika do wszelakich przepisów których przestrzeganie kontrolują trzyliterowe instytucje PIP, BHP itp. ? Co np. w przypadku jakiegoś wypadku przy „wykonywaniu świadczeń” przez wspólnika?
Taki wspólnik nie podlega tym przepisom?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Kwiecień 13, 2016 o 14:19

Wspólnik nie świadczy pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, nie można jednak wykluczyć odpowiedzialności odszkodowawczej spółki w przypadku gdy do jakiegoś wypadku dojdzie z jej działania lub (częściej) zaniechania.

Odpowiedz

Adam Sierpień 4, 2016 o 20:59

Witam.

Czy ten wpis w świetle orzeczenia NSA sprawa FSK 1889/14 jest nadal aktualny?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Sierpień 4, 2016 o 22:09

Tak, ten wyrok dotyczył nieodpłatnego świadczenia, a nie powtarzających się świadczeń niepienieznych

Odpowiedz

Ewa Sierpień 28, 2016 o 23:28

Witam,

A czy w umowie spółki trzeba wymieniać każdą świadczoną przez wspólnika usługę czy można ująć to w sposób ogólny? Jakie jest podejście?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Sierpień 29, 2016 o 11:47

Trzeba dosyć szczegółowo opisać charakter usługi.

Odpowiedz

kuba Wrzesień 9, 2016 o 12:04

Witam,

napisał Pan, że przysługuje wynagrodzenie za świadczenie usług niepieniężnych. Co w sytuacji, gdy umowa spółki nakłada na wspólników takie świadczenie ale milczy na temat wynagrodzenia? Czy wówczas wspólnik może żądać takiego wynagrodzenia stosując stawki rynkowe?
I czy świadczeniem niepieniężnym może być np. świadczenie usług zarządczych? Spotkałem się, że czasami wspólnicy będąc jednocześnie członkami zarządu, nie pobierają z tego tytułu wynagrodzenia ale mają wpisany m.in. taki obowiązek.

Pozdrawiam

Odpowiedz

robert Styczeń 17, 2017 o 11:44

Błażej, odgrzeję kotleta…

Jak wiemy nie stanowią k.u.p. „niewypłacone, niedokonane lub niepostawione do dyspozycji wypłaty, świadczenia oraz inne należności ze stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście oraz praw majątkowych”
Jak na razie interpretacje skarbowe wskazują na to, że w przypadku świadczeń niepieniężnych mamy do czynienia z „przychodami z innych źródeł” (z braku… znalezienia tychże źródeł), a więc powyższe nas mało interesuje.

Jednak wnikliwe zapoznanie się z ustawą przez niektórych prawników doprowadziło do spostrzeżenia, że udziałowcy spółki przynależni są do jej „organów” (w.z.w.) a dochody osiągane przez osoby przynależne do organów spółki, niezależnie od sposobu ich powołania, są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście – niewypłacone nie stanowiły by więc k.up.

Z drugiej strony owi prawnicy nie są w stanie wyjaśnić, czy brak powołania jest sposobem powołania (niezależnie jakim)… Dla mnie nie jest 🙂

Jestem niezmiernie ciekaw Twojej opinii w temacie, a może przy okazji znasz jakieś interpretacje dywagujące na temat powyższych wątpliwości ?

pozdrawiam, robert

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Styczeń 17, 2017 o 15:58

Myślę, że nie ma co dzielić włosa na czworo. Otóż bowiem nie jest istotne co nie jest kosztem, ale co kosztem jest, a tymże jest każdy wydatek poniesiony celem uzyskania przychodu lub zabezpieczenia źródła przychodu. Jeżeli nie znajduje się wprost w art. 16 ust. 1 to nie ma przepisu, który by zabraniał wrzucać to w koszty, trzeba tylko wykazać związek między przychodem bądź zabezpieczeniem jego źródła, a wydatkiem – a to najczęściej da się zrobić.

Odpowiedz

robert Styczeń 17, 2017 o 17:05

hehe, jest co dzielić bo nie chodzi o sam fakt księgowania kosztu (bilansowo) tylko jego uznania podatkowo. W dacie poniesienia (odbioru świadczenia – dla przychodu z innych źródeł) czy w dacie wypłaty tegoż (dla działalności wykonywanej osobiście).
Podobnie zresztą z pełnieniem przez spółkę funkcji płatnika (opcja 2) lub nie (opcja 1).

Odpowiedz

Janek Styczeń 31, 2017 o 22:16

Wynagrodzenie z tytułu świadczenie na rzecz spółki jakim % jest opodatkowana ??

Czy nie ma tu typowego jak przy UMoDz opodatkowania a kwota wypłacana jest kwotą brutto??

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Luty 1, 2017 o 09:01

Według skali, IMHO spółka też jest płatnikiem zaliczek (działalność wykonywania osobiście).

Odpowiedz

robert Luty 1, 2017 o 10:18

wg interpretacji (inne źródła) spółka nie jest płatnikiem 🙂

Odpowiedz

AGNIESZKA Maj 7, 2017 o 11:02

Czy jeżeli w umowie spólki zastrzeże się obowiązek powtarzalnych świadczeń niepieniężnych wspólnika na rzecz spólki z o.o., a wspólnik prowadzi równolegle własną jednoosobową działalność gospodarczą (opodatkowaną VAT) , której zakres pokrywa się z zakresem swiadczeń niepieniężnych, to czy spełnienie tego obowiązku może odbyć się w ramach jdg wspólnika i udokumentowane wystawioną przez niego fakturą vat? Czy faktura ta stanowić będzie kup spólki?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Maj 8, 2017 o 10:19

Jeżeli wspólnik prowadzi działalność w rozumieniu updof i ustawy o VAT to taka możliwość w mojej ocenie by istniała, natomiast nie ma co mieszać według mnie – w takim przypadku lepiej po prostu podpisać umowę na linii wspólnik-spółka.

Odpowiedz

AGNIESZKA Maj 8, 2017 o 12:12

ok, rozumiem, że umowa powinna być podpisana poprzez pełnomocnika, skoro jest między wspólnikiem a spółką.

Odpowiedz

robert Maj 8, 2017 o 13:07

zastanawiam się… do spółki przystępuje osfiz rzec by można … saute (nie spotkałem się, aby można było przystąpić jako osfiz prowadząca d.g.) więc i świadczenia obciążają ja z tytułu „osobistego” a nie z tyt. d.g. Chyba, żeby zapisać odpowiednio w umowie spółki ?

Tak więc, też bym nie mieszał, ale z drugiej strony, jeśli już obowiązek świadczeń jest zapakowany do umowy spółki, to czy możemy podpisać umowę na świadczenie usług w tym samym zakresie, z tą samą osobą – było nie było – fizyczną ?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Maj 8, 2017 o 13:20

Tak, przystępuje saute, ale np. w doktrynie podaje się jako przykład powtarzających się świadczeń niepieniężnych zapewnienie stałych dostaw półproduktów, poza tym, do spółki może też przecież przystąpić inna spółka, dlatego to nie jest decydujące dla sposobu opodatkowania tego, a raczej to, czy mamy do czynienia z działaniem w sposób zorganizowany, ciągły oraz z ponoszeniem gospodarczego ryzyka swoich działań… to tak samo jak cienkie bywa rozgraniczanie zwykłej „umowy zlecenia” od umowy zlecenia w ramach j.d.g… ot.. cała magia polskiego systemu podatkowego :)))

Odpowiedz

Marcin Październik 20, 2017 o 17:45

Czy obowiązek świadczeń niepieniężnych możne obejmować wszystkich wspólników nawet tego który jest prezesem zarządu?
Czy mogą się obowiązki pokrywać?
np. odśnieżanie chodnika zwykle to wykonuje pracownik nie będący udziałowcem ale jak zachoruje to ktoś musi odśnieżyć i wtedy zabiera się za to wspólnik ten akurat który jest najbliżej.
np. Durze zamówienie i żeby się wyrobić wszyscy biorą się za robotę pracownik + wspólnicy i robią to samo co ma pracownik w obowiązkach tyle że on sam się nie wyrobi albo np. zachorował.

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Październik 23, 2017 o 09:06

Obowiązek może obejmować każdego wspólnika i obowiązki mogą się pokrywać, tj. polegać na współpracy w jakimś zakresie.

Odpowiedz

Marcin Październik 23, 2017 o 13:31

Czy może być zapis typu „udziałowiec A i B mają obowiązek świadczyć pracę jeśli jest ona potrzebna do niezakłóconego funkcjonowania sp zo.o. ” jak wyżej każda praca jeśli pracownik na zwolnieniu lub dużo zamówień. Czy powtarzające może być długi okres przerwy np. wszystko dobrze idzie pracownicy zdrowi to udziałowcy nie muszą pracować przez kilka miesięcy ale coś się wydarzy pracownicy odejdą/zachorują i wtedy udziałowcy zasuwają 7 dni w tygodniu.

Zakładają że udziałowcy są zaufani (jeden jest prezesem) i między sobą nie będą mieli sporów kto może kwestionować zapis zus/us/krs/pip …. ewentualnie czym może się kończy takie kwestionowanie naliczeniem składek jak o dzieło / nieważność uznanie za prace na czarno i mandat ?

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Październik 24, 2017 o 08:35

Tego typu rozwiązanie nie ma imho charakteru powtarzalnego, a incydentalny – co nie znaczy, że nie można go wpisać do umowy spółki, można, ale jako inne obowiązki wspólnika (nie powiązane z udziałem, ale ze statusem wspólnika).

Odpowiedz

AGNIESZKA Październik 24, 2017 o 08:50

Ciekawy temat- czy te incydentalne swiadczenia niepieniężne – świadczone przez wspólnika odpłatnie – również ( jak te powtarzające się ) nie będą podlegały ubezpieczeniom zus?

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: