Jak pożyczać pieniądze własnej spółce?

Czy umowa pożyczki między wspólnikiem a spółką jest dozwolona?

Czy wspólnik może pożyczyć pieniądze własnej spółce? Jeżeli tak, to na jakich warunkach? Tego typu pytania często napływają do mojej kancelarii w sytuacjach, gdy zachodzi potrzeba nagłego dokapitalizowania spółki. Ulokowanie minimalnego kapitału zakładowego spółki na poziomie 5.000 złotych często tego typu sytuacje wymusza. Istnieje potrzeba zapłaty za towar lub usługę, a spółka nie ma pieniędzy. Czy wspólnik może wtedy pożyczyć pieniądze spółce?

Oczywiście, z faktu, że zarówno wspólnik, jak i spółka są odrębnymi podmiotami prawnymi wywodzimy możliwość zawierania przez nich ze sobą różnorodnych umów. Do tego typu umów zalicza się umowa pożyczki. O ile jednak na gruncie prawa cywilnego oraz prawa spółek handlowych tego typu umowy są dopuszczalne to problemy mogą powstać na gruncie prawa podatkowego.

Pożyczka wspólnika do spółki jako transakcja między podmiotami powiązanymi

Prawo podatkowe traktuje transakcje wspólnika i jego spółki jako transakcje między podmiotami ze sobą powiązanymi, oznacza to, że reguluje je w szczególny sposób. Owa regulacja osadza się na pojęciu tzw. ceny transferowej. Cena transferowa to inaczej rezultat finansowy transakcji ustalony między podmiotami powiązanymi. Najogólniej rzecz biorąc przepisy wymagają, aby owa cena transferowa miała charakter rynkowy. Określenie warunków nierynkowych pozwala fiskusowi na korygowanie dochodu/straty spółki z o.o.

Jak zachować warunki rynkowe transakcji w odniesieniu do pożyczek wspólnika dla spółki z o.o.?

Zasadniczo mamy dwie opcje postępowania.

Pierwsza opcja to możliwość poszukiwania na rynku ofert finansowania bankowego lub pozabankowego. Spółka powinna porównać oferty banków oraz oferty firm pozabankowych (tych ostatnich w sytuacji, gdy z przyczyn uzasadnionych np. wartością majątku spółki, obrotem czy innymi wskaźnikami, banki w ogóle odmawiają finansowania) i zawrzeć ze swoim wspólnikiem transakcję na warunkach analogicznych. Można powiedzieć, że uśrednionych. Takich, które możliwe byłyby do osiągnięcia na rynku pożyczek bankowych albo pozabankowych.

Ta metoda ma przy tym jeden zasadniczy feler, a mianowicie, o ile pozwala nam udokumentować fakt zastosowania pewnych warunków transakcji między wspólnikiem, a spółką, nie wyłącza ona możliwości badania przez organ podatkowy prawidłowości zastosowanej ceny transferowej pod kątem warunków rynkowych. Jeżeli z jakichś powodów organ uzna ową transakcję za nierynkową, powstaje problem.

Druga opcja postępowania opiera się na zastosowaniu regulacji tzw. safe harbour (bezpieczna przystań).

Ustawodawca przewidział, że nie organ podatkowy ma odstąpić od badania rynkowych warunków transakcji pod następującymi warunkami:

  • oprocentowanie pożyczki w ujęciu rocznym na dzień zawarcia umowy jest ustalane w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, określone w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych aktualnym na dzień zawarcia tej umowy;
  • nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii;
  • pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat
  • w trakcie roku obrotowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty;
  • pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (czyli np. spółką z raju podatkowego).

Skutkiem zastosowania tego uproszczenia jest:

  • brak obowiązku przygotowania przez podatnika analizy porównawczej / opisu zgodności dla transakcji kontrolowanej objętej safe harbour,
  • odstąpienie organu podatkowego od określenia dochodu / straty podatnika w zakresie wysokości oprocentowania takiej transakcji.

Jak wyglądają aktualnie bazowe stopy procentowe i marże?

W każdym roku Minister Finansów w drodze obwieszczenia wskazuje jakie bazowe stopy procentowe i marże powinniśmy stosować, aby móc skorzystać z opcji safe harbour.

Aktualny rodzaj bazowej stopy procentowej dla pożyczek:

  • w złotych – stanowi WIBOR 3M
  • w dolarach amerykańskich – stanowi LIBOR USD 3M
  • w euro – stanowi EURIBOR 3M
  • we frankach szwajcarskich – stanowi LIBOR CHF 3M
  • w funtach brytyjskich – stanowi LIBOR GBP 3M.
Dozwolona marża dla pożyczkobiorcy wynosi maksymalnie 2,3 punktu procentowego, dla pożyczkodawcy wynosi minimalnie 2,0 punktu procentowego.

O czym jeszcze należy pamiętać?

Jeżeli wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu:

  • zgromadzenie wspólników musi wyrazić zgodę na transakcję,
  • w spółkach wieloosobowych lub posiadających co najmniej dwóch członków zarządu tego spółkę musi reprezentować pełnomocnik powołany przez zgromadzenie wspólników,
  • w spółce jednoosobowej, gdy jedyny wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu, wymagana jest forma aktu notarialnego.

Gotowe rozwiązanie

Jeżeli potrzebujesz wzoru umowy pożyczki wraz z omówieniem, a także uchwały wspólników spółki to zajrzyj do sklepu. Znajdziesz tam także inne przydatne wzory umów i dokumentów prawnych związanych z prowadzeniem spółki z o.o.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Potrzebujesz mojej pomocy?

Skontaktuj się ze mną!

+48 (32) 764-15-80

kancelaria@opieka-prawna.eu

Błażej Sarzalski

Błażej Sarzalski

Radca prawny, wpisany na listę w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach, ekspert portalu Wyborcza.biz. Doradza w zakresie prawa spółek, a w szczególności tworzenia i przekształceń spółek handlowych oraz ich funkcjonowania.

Błażej Sarzalski

Błażej Sarzalski

Radca prawny, wpisany na listę w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach, ekspert portalu Wyborcza.biz. Doradza w zakresie prawa spółek, a w szczególności tworzenia i przekształceń spółek handlowych oraz ich funkcjonowania.

Zostaw komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

O mnie

Radca prawny, wpisany na listę w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach, ekspert portalu Wyborcza.biz. Doradza w zakresie prawa spółek, a w szczególności tworzenia i przekształceń spółek handlowych oraz ich funkcjonowania.

Poszukujesz gotowych rozwiązań prawnych?

Ostatnie wpisy

Przepisy

Tu się udzieliłem

Chcesz być ze mną na bieżąco?
Zapisz się na bezpłatny newsletter!