Kiedy spółka z o.o. nie musi sporządzać sprawozdania z działalności?

Spółka z o.o.
Kiedy spółka z o.o. nie musi sporządzać sprawozdania z działalności?

Błażej Sarzalski

Radca prawny, od 2011 roku wpisany na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach pod numerem KT-2946, członek rady nadzorczej oraz prezes zarządu spółki z o.o. Doradzam w zakresie prawa spółek, podatków, ZUS. Nie tylko rejestruję spółki. Pomagam je bezpiecznie poukładać.

Spółka z o.o. może zrezygnować ze sporządzania sprawozdania z działalności zarządu, jeśli w danym roku obrotowym kwalifikuje się jako jednostka mikro lub jednostka mała w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1a i 1b ustawy o rachunkowości. Podstawą zwolnienia jest art. 49 ustawy o rachunkowości – konkretnie ust. 4 dla jednostek mikro i ust. 5 dla jednostek małych.

Prawo do zwolnienia nie przysługuje z mocy samego prawa: wymaga decyzji właściwego organu spółki, która powinna zapaść przed sporządzeniem sprawozdania finansowego, a także ujawnienia odpowiednich danych w informacji dodatkowej. Spółki zaliczane do jednostek średnich i dużych mają bezwzględny obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności.

Sprawozdanie z działalności zarządu – kiedy nie trzeba go sporządzać (art. 49 ustawy o rachunkowości)

Obowiązek sporządzenia sprawozdania z działalności zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynika z art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości i obejmuje co do zasady wszystkie spółki kapitałowe, niezależnie od wielkości. Ogólne wymogi dotyczące tego dokumentu – jego treść, terminy i osoby podpisujące – reguluje sprawozdanie z działalności zarządu spółki z o.o. jako odrębny obowiązek towarzyszący rocznemu sprawozdaniu finansowemu.

Wielkość jednostki decyduje o tym, kiedy sprawozdania z działalności zarządu nie trzeba sporządzać. Prawo do rezygnacji mają wyłącznie jednostki mikro i małe – pozostałe podmioty objęte art. 49 ust. 1 sporządzają ten dokument bez wyjątku, niezależnie od wyniku finansowego czy liczby wspólników.

Czy sprawozdanie z działalności zarządu jest obowiązkowe dla każdej spółki?

Nie. To, czy sprawozdanie z działalności zarządu jest obowiązkowe, zależy od klasyfikacji jednostki ustalonej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1a i 1b ustawy o rachunkowości. Jednostki mikro i małe mogą z obowiązku zrezygnować pod warunkiem spełnienia wymogów opisanych niżej. Jednostki średnie i duże – określane dalej łącznie jako pozostałe – sporządzają sprawozdanie z działalności niezależnie od skali prowadzonej działalności.

Jak sprawdzić, czy spółka jest jednostką mikro, małą czy pozostałą?

Status jednostki mikro lub małej ustala się na podstawie trzech wielkości: sumy aktywów bilansu, przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty. Jednostka musi nie przekroczyć co najmniej dwóch z trzech progów w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym, a spółka rozpoczynająca działalność – w pierwszym roku obrotowym.

Kryterium

Jednostka mikro

Jednostka mała

Pozostałe (średnie i duże)

Suma aktywów bilansu

do 2 000 000 zł

do 33 000 000 zł

powyżej progów jednostki małej

Przychody netto ze sprzedaży

do 4 000 000 zł

do 66 000 000 zł

powyżej progów jednostki małej

Średnioroczne zatrudnienie

do 10 osób

do 50 osób

powyżej progów jednostki małej

Sprawozdanie z działalności

można nie sporządzać (art. 49 ust. 4)

można nie sporządzać (art. 49 ust. 5)

obowiązkowe zawsze

Kto decyduje o zwolnieniu

organ zatwierdzający (zgromadzenie wspólników)

organ zatwierdzający (zgromadzenie wspólników)

nie dotyczy

Status należy weryfikować co roku, ale nie zmienia się on po jednym „gorszym” roku. Spółka traci status jednostki małej (lub mikro) dopiero wtedy, gdy przekroczy co najmniej dwa z trzech właściwych progów zarówno w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie, jak i w roku poprzedzającym – czyli w dwóch kolejnych latach. Wtedy traci prawo do zwolnienia i za ten rok musi sporządzić pełne sprawozdanie z działalności. Jednorazowe przekroczenie progów w jednym roku nie pozbawia jej tego prawa.

Przejście z jednostki mikro do jednostki małej nie skutkuje utratą prawa do zwolnienia ze sprawozdania z działalności, bo spółka korzysta wówczas z podstawy z art. 49 ust. 5 zamiast art. 49 ust. 4 – wystarczy nowa uchwała wskazująca właściwy przepis. Prawo do zwolnienia spółka traci dopiero, gdy w dwóch kolejnych latach przekroczy progi właściwe dla jednostki małej i stanie się jednostką pozostałą (średnią lub dużą); za taki rok musi sporządzić pełne sprawozdanie z działalności.

Warunki zwolnienia ze sprawozdania z działalności – co trzeba spełnić

Skorzystanie ze zwolnienia wymaga spełnienia przez spółkę ustawowych warunków, decyzji organu zatwierdzającego oraz przedstawienia wymaganych informacji o udziałach własnych. Samo zakwalifikowanie spółki jako jednostki mikro albo małej nie wystarcza do odstąpienia od sporządzania sprawozdania z działalności. Zgodnie z art. 49c ust. 1 ustawy o rachunkowości decyzję o skorzystaniu ze zwolnienia podejmuje organ zatwierdzający. W spółce z o.o. należy ona do wspólników. Uchwała powinna jednoznacznie wskazywać, że spółka korzysta ze zwolnienia ze sporządzania sprawozdania z działalności. Sama zgoda na sporządzenie uproszczonego bilansu lub rachunku zysków i strat nie obejmuje automatycznie tego zwolnienia.

Do kiedy trzeba podjąć decyzję o zwolnienieniu ze sprawozdania z działalności?

Decyzję należy podjąć przed sporządzeniem sprawozdania finansowego za rok, którego ma dotyczyć zwolnienie. Ustawa nie wyznacza odrębnego terminu kalendarzowego na podjęcie tej uchwały. Ponieważ roczne sprawozdanie finansowe powinno zostać sporządzone w ciągu trzech miesięcy od dnia bilansowego, w spółce z rokiem kalendarzowym decyzję należy zaplanować najpóźniej do końca marca następnego roku. Jeżeli jednak sprawozdanie finansowe jest sporządzane wcześniej, uchwała powinna poprzedzić tę wcześniejszą datę. Nie należy odkładać decyzji do zgromadzenia, które ma dopiero zatwierdzić już sporządzone sprawozdanie.

Co powinna zawierać uchwała o niesporządzaniu sprawozdania z działalności?

W szczególności warto wskazać podstawę prawną zwolnienia – art. 49 ust. 4 dla jednostki mikro albo art. 49 ust. 5 dla jednostki małej, w związku z art. 49c ust. 1 ustawy o rachunkowości – oraz okres objęty decyzją. Uchwała o niesporządzaniu sprawozdania z działalności może dotyczyć konkretnego roku obrotowego albo obejmować również lata następne, pod warunkiem dalszego spełniania ustawowych warunków. Dane potwierdzające uprawnienie do zwolnienia należy zweryfikować i udokumentować. Nie ma potrzeby zamieszczania w samej uchwale szczegółowego zestawienia aktywów, przychodów i zatrudnienia. Jeżeli uchwała jest podejmowana jeszcze w trakcie roku, może przewidywać korzystanie ze zwolnienia pod warunkiem spełnienia ustawowych wymogów. Po zakończeniu roku trzeba sprawdzić je na podstawie rzeczywistych danych, z uwzględnieniem zasad nabywania i utraty statusu jednostki mikro lub małej.

Jak udokumentować skorzystanie ze zwolnienia ze sprawozdania z działalności?

Samo niesporządzenie sprawozdania z działalności nie zwalnia z ujawnienia części zawartych w nim informacji w innym miejscu. Jednostka mikro korzystająca ze zwolnienia musi przedstawić w informacji dodatkowej – albo, jeśli nie sporządza informacji dodatkowej na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy, w informacjach uzupełniających do bilansu – dane o nabyciu udziałów własnych określone w załączniku nr 4 do ustawy (art. 49 ust. 4). Jednostka mała ma analogiczny obowiązek: na podstawie art. 49 ust. 5 musi przedstawić w informacji dodatkowej informacje dotyczące nabycia udziałów własnych, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 5 ustawy o rachunkowości. Fakt podjęcia uchwały o zwolnieniu warto też odnotować w protokole zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe, nawet jeśli sama decyzja zapadła wcześniej.

Spółka, która dopiero kończy rejestrację spółki z o.o. i rozpoczyna działalność, może skorzystać ze zwolnienia już za pierwszy rok obrotowy. Jej status ustala się na podstawie rzeczywistych danych za rok, w którym rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych, bo jednostka nie dysponuje jeszcze danymi historycznymi za rok poprzedni. Spełnienie kryteriów za rok poprzedzający nie jest wówczas wymagane. Dotyczy to również spółek z  przesuniętym rokiem obrotowym, których pierwszy okres sprawozdawczy bywa dłuższy lub krótszy niż standardowe dwanaście miesięcy.

Kiedy zwolnienie ze sprawozdania z działalności nie przysługuje?

Spółka z o.o. zakwalifikowana jako jednostka średnia albo duża nie może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 49 ust. 4–5 ustawy o rachunkowości. Przy ocenie uprawnienia do zwolnienia trzeba również uwzględnić szczególne wyłączenia ustawowe – samo nieprzekroczenie progów finansowych i zatrudnienia nie zawsze wystarcza. Na potrzeby tego zwolnienia podmioty wymienione w art. 3 ust. 1h ustawy traktuje się jak jednostki duże niezależnie od ich rzeczywistej wielkości. Dotyczy to m.in. określonych instytucji finansowych, alternatywnych spółek inwestycyjnych, emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, krajowych instytucji płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego. Wyłączenie obejmuje także wskazane w tym przepisie podmioty zamierzające ubiegać się o odpowiednie zezwolenie, wpis do rejestru zarządzających ASI albo dopuszczenie papierów wartościowych do obrotu na rynku regulowanym. Pełny katalog określa art. 3 ust. 1h. Odrębne wyłączenie dotyczące jednostek sektora finansów publicznych wynika z art. 49c ust. 3 pkt 1.

W jednostce mikro wybór zwolnienia ma także znaczenie dla zasad wyceny. Zgodnie z art. 28a ustawy jednostka mikro korzystająca ze zwolnienia na podstawie art. 49 ust. 4 nie wycenia aktywów i pasywów według wartości godziwej i skorygowanej ceny nabycia. Przed skorzystaniem ze zwolnienia warto więc uzgodnić z księgowością, czy decyzja wymaga dostosowania stosowanych zasad rachunkowości. Ma to szczególne znaczenie w spółkach posiadających inwestycje lub instrumenty finansowe.

Jednostka mała lub mikro, która mimo prawa do zwolnienia zdecyduje się jednak sporządzić sprawozdanie z działalności, może na podstawie art. 49 ust. 6 ustawy o rachunkowości pominąć w nim kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności oraz informacje dotyczące zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego. Rozwiązanie to bywa wygodne, gdy spółka chce zachować dokument ze względów wizerunkowych lub na potrzeby kontrahentów, ale nie w pełnym zakresie.

Podsumowanie

Sprawozdania z działalności zarządu nie trzeba sporządzać, jeśli spółka spełnia kryteria jednostki mikro lub małej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1a i 1b ustawy o rachunkowości, a właściwy organ podejmie w tej sprawie uchwałę na podstawie art. 49c tej ustawy przed sporządzeniem sprawozdania finansowego. Prawidłowe ustalenie statusu jednostki, przygotowanie stosownych uchwał oraz uzupełnienie informacji dodatkowej o wymagane dane to formalności, w których niezwykle pomocna okazuje się kompleksowa obsługa prawna spółki – zwłaszcza gdy kwalifikacja przedsiębiorstwa zmienia się z roku na rok lub struktura właścicielska wymaga indywidualnych ustaleń.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sprawozdanie z działalności zarządu jest obowiązkowe?

Co do zasady tak – obowiązek wynika z art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości i obejmuje spółki kapitałowe. Jednostki mikro i małe mogą jednak z niego zrezygnować po spełnieniu warunków z art. 49 ust. 4 i 5 tej ustawy oraz podjęciu uchwały przez zgromadzenie wspólników (art. 49c).

Czy uchwałę o zwolnieniu trzeba podejmować co roku?

Nie ma ogólnego obowiązku podejmowania nowej uchwały w każdym roku. Uchwała może dotyczyć określonego roku obrotowego albo obejmować również lata następne, pod warunkiem dalszego spełniania ustawowych warunków zwolnienia. Co roku należy zweryfikować uprawnienie spółki do korzystania ze zwolnienia. Zmiana jej statusu może wymagać dostosowania uchwały oraz zakresu ujawnień.

Co się dzieje, gdy spółka przekroczy progi jednostki małej?

Spółka traci prawo do zwolnienia dopiero wtedy, gdy przekroczy co najmniej dwie z trzech wielkości właściwych dla jednostki małej w dwóch kolejnych latach obrotowych – w roku, za który sporządza sprawozdanie, i w roku poprzedzającym. Za taki rok musi sporządzić pełne sprawozdanie z działalności. Przekroczenie progów tylko w jednym roku nie odbiera zwolnienia.

Czy jednoosobowa spółka z o.o. może skorzystać ze zwolnienia ze sprawozdania z działalności?

Tak, przepisy nie różnicują zwolnienia ze względu na liczbę wspólników. Jeśli jednoosobowa spółka spełnia progi jednostki mikro lub małej, decyzję o zwolnieniu podejmuje jedyny wspólnik, który zgodnie z art. 156 Kodeksu spółek handlowych wykonuje wszystkie uprawnienia zgromadzenia wspólników – zarówno przy statusie mikro, jak i małej.

Czy zwolnienie ze sprawozdania z działalności dotyczy spółki w pierwszym roku działalności?

Tak. Spółka rozpoczynająca działalność ocenia status mikro lub małej na podstawie danych za rok obrotowy, w którym rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych, więc może skorzystać ze zwolnienia już za ten pierwszy okres.

Czy uchwała o zwolnieniu podjęta przed 2025 r. wciąż obowiązuje?

Zgodnie z art. 14 ust. 9 ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. poz. 1863), decyzje o stosowaniu uproszczeń podjęte przed 1 stycznia 2025 r. zachowały moc wyłącznie w odniesieniu do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2024 r. Dla sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r. potrzebna była nowa uchwała organu zatwierdzającego, nawet jeśli zakres stosowanych uproszczeń pozostał identyczny.

Potrzebujesz mojej pomocy albo konsultacji w związku z treścią wpisu? Skontaktuj się ze mną!

Na 90% wiadomości odpowiadam w ciągu 3 godzin.

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

    Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.

    Błażej Sarzalski Portret

    BŁAŻEJ SARZALSKI

    Jestem radcą prawnym i pomagam przedsiębiorcom bezpiecznie zakładać i rozwijać spółki z o.o., unikając błędów, które mogą kosztować czas, pieniądze i spokój.

    Poznaj moją historię!

    Masz pytanie o swoją spółkę z o.o.?

    na 90% wiadomości

    odpowiadam w ciągu 3 godzin

    Praktyczne spojrzenie

    spółki znam także z perspektywy zarządu i wspólnika

    2200+ spraw klientów

    doświadczenie z zakresu prawa spółek, podatków i ZUS

    Zapytaj o swoją spółkę

    Chcesz działać samodzielnie?
    Skorzystaj ze wzorów umów i dokumentów przygotowanych dla spółek z o.o.

    Zobacz wzory umów i dokumentów

    Wolisz skonsultować się z prawnikiem?
    Opisz sytuację, a wskażę bezpieczny kierunek działania.

    Umów konsultację

    KOMENTARZE

    • KalkulatorWszystkiego.pl - Bardzo konkretny wpis i świetny kalkulator, szczególnie że od razu zestawia obok siebie kilka różnyc
    • Blazej Sarzalski - W sytuacji restrukturyzacji nie musimy oczywiście stosować safe harbour, ale musimy zastanowić się,
    • Basia - Świetny artykuł mam jedno pytanie, czy udzielenie takiej pożyczki na 1% w sakli roku, też będzie p
    • Blazej Sarzalski - Przy tego typu pytaniach serdecznie zapraszam do skorzystania z komercyjnej oferty kancelarii.
    • RGG - Dzień dobry.Chciałem się dowiedzieć czy opisana poniżej sytuacja, struktura spółki byłaby sensow