Uprawnienia wspólnika w spółce z o.o.

Błażej Sarzalski        19 kwietnia 2018        13 komentarzy

Tworząc spółkę z o.o. skupiamy się zwykle na obowiązkach wspólników spółki z o.o., czyli np. wniesieniu wkładów do spółki (to w zasadzie jedyny bezwzględny obowiązek wspólników). Z udziałem w spółce z o.o. wiążą się jednak przede wszystkim różnorodne uprawnienia, jakie wspólnik posiada wobec spółki.

Całokształt uprawnień wspólnika związanych z udziałem w spółce można podzielić na dwie główne grupy:

  • prawa korporacyjne (niemajątkowe),
  • prawa majątkowe.

Do praw ściśle korporacyjnych zaliczamy:

  • prawo uczestniczenia w zgromadzeniach wspólników, które jest prawem o charakterze bezwzględnym – wspólnik zawsze i wszędzie może przyjść na zgromadzenie wspólników i nie ma prawnych podstaw do wyłączenia wspólnika od udziału w zgromadzeniu,,
  • prawo głosu – które, w odróżnieniu od samego uczestnictwa jest uprawnieniem, które jest wyłączone w przypadku, gdy wspólnik miałby głosować nad uchwałami, które dotyczą odpowiedzialności wspólnika wobec spółki, zwolnienia wspólnika ze zobowiązania wobec spółki, udzielenia mu absolutorium, sporu pomiędzy wspólnikiem a spółką – przy takich uchwałach wspólnik nie może ani osobiście, ani przez pełnomocnika, ani jako pełnomocnik innego wspólnika głosować, umowa spółki nie może jednak rozszerzać przypadków wyłączających prawo głosu wspólnika, ograniczenia prawa głosu dotyczą też szczególnych sytuacji spółki dominującej wynikające z art. 6 k.s.h.
  • prawo indywidualnej kontroli – obejmuje możliwość przeglądania ksiąg i dokumentów, domagania się wyjaśnień od zarządu i żądanie badania sprawozdania finansowego,
  • wykonywane kolektywnie prawo żądania wyłączenia innego wspólnika ze spółki przez sąd z ważnych przyczyn – mogą je wykonać wszyscy pozostali wszyscy wspólnicy reprezentujący więcej niż ½ kapitału zakładowego, umowa spółki może jednak przyznać prawo wystąpienia z takim powództwem mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego.
  • prawo żądania rozwiązania spółki przez sąd – można się tego domagać jeżeli osiągnięcie celu spółki okazało się niemożliwe bądź z innych ważnych przyczyn, które zaszły w spółce,
  • prawo zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników – stosowane albo, gdy uchwała jest sprzeczna z przepisami (żądanie stwierdzenia nieważności uchwały), albo gdy uchwała wspólników jest sprzeczna z umową lub dobrymi obyczajami i godząca w interesy spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika (żądanie uchylenia uchwały).
  • prawo przeglądania księgi udziałów, księgi protokołów.

Obok tych uprawnień związanych z udziałem mogą (na podstawie art. 159 k.s.h.) zostać przyznane uprawnienia osobiste. To jednak historia na inny wpis.

Gdy chodzi o prawa majątkowe to są one następujące:

  • prawo do dywidendy – jest to prawo do zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników,
  • prawo do udziału w masie likwidacyjnej – zasadą jest, że wypłata z masy likwidacyjnej następuje proporcjonalnie w stosunku do posiadanych udziałów, ale umowa spółki może stanowić inaczej, może przewidywać uprzywilejowanie części wspólników (może tu być np. przewidziany zwrot konkretnego aportu dla konkretnego wspólnika).
  • prawo pierwszeństwa poboru – realizowane w trakcie podwyższania kapitału zakładowego spółki, celem zachowania dotychczasowej proporcji udziałów w kapitale zakładowym, może być ono jednak wyłączone w drodze uchwały wspólników.

Jak widać jest tego sporo. Spółka z o.o. jest naprawdę ciekawie zaplanowanym mechanizmem, który wsparty odpowiednimi rozwiązaniami umownymi może pogodzić czasami odmienne potrzeby wspólników. Dobrze jest więc znać swoje prawa i je realizować, dobrze też planować pewne rozwiązania już na etapie umowy spółki.

{ 13 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Dariusz Kwiecień 19, 2018 o 10:31

Prokuratura Krajowa, w ślad za komentarzem Etel Leonard, utrzymuje, że zgodnie z treścią art. 284 § 2 ordynacji podatkowej “upoważnienie do kontroli może być doręczone każdemu z członków zarządu czy wspólnikowi spółki. Nie ma znaczenia w tym przypadku, jaki jest zakres uprawnień tych osób czy sposób reprezentacji spółki na zewnątrz.”
Z tego stanowiska wynika, że wspólnik w spółce z o.o. ma obowiązek odebrania upoważnienia do kontroli, udostępniania dokumentów spółki kontrolującym, itp. bo inaczej zostanie skazany z art. 83 k.k.s.
Mam na to pismo PK. 🙂

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Kwiecień 19, 2018 o 10:52

Było już o tym na blogu 🙂

Przepis art. 284 par. 2 należy interpretować systemowo – tj. ma to być organ / wspólnik uprawniony do reprezentacji, zgodnie z K.s.h. – pogląd Leonarda Etela jest, ujmijmy to w kulturalnych, acz żołnierskich słowach, nieporozumieniem.

Jeżeli ktoś się znajdzie w tej sytuacji to zapraszam do mnie, będziemy z tym walczyć…

Odpowiedz

Dariusz Kwiecień 19, 2018 o 11:39

Jeśli było, to przepraszam 🙂 “Moje” pismo ma datę 12 kwietnia 2018r. i nie bardzo jest z czym walczyć bo zwykła kasacja od kary grzywny nie przysługuje 😉

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Kwiecień 19, 2018 o 11:41

Skarga konstytucyjna.

Odpowiedz

Dariusz Kwiecień 19, 2018 o 18:59

Szkoda czasu, zdrowia i pieniędzy (minimalna stawka 960, o ile dobrze pamiętam) na kopanie się z koniem. Wytransferowałem udziały do spółki brytyjskiej- niech tam dostarczają upoważnienia do kontroli dzielni skarbowcy (przypomnę, że Poczta Polska nie świadczy już usługi ZPO dla przesyłek adresowanych do UK). 🙂

Błażej Sarzalski Kwiecień 19, 2018 o 20:36

Mimo wszystko, nawet jeżeli przyjąć, że upoważnienie do kontroli może otrzymać wspólnik to nie ma on przecież dokumentów spółki!

Dariusz Kwiecień 20, 2018 o 08:33

W moim przypadku było tak, że Urząd Skarbowy zażądał ode mnie- jako wspólnika- wydania wydruków z kont księgi handlowej w terminie 3 dni od doręczenia wezwania. Odpisałem im żeby zwrócili się do zarządu i poinformowałem, że według mojej wiedzy KH prowadzi biuro rachunkowe, podałem namiary. Biuro było zgłoszone do US jako miejsce przechowywania dokumentacji rachunkowej, prowadzi księgi od założenia spółki po dzień dzisiejszy.
US uzyskał wydruki z KH i dokumenty źródłowe z biura rachunkowego. Protokół z kontroli zawiera wniosek, że wszystko jest w porządku.
Natomiast ja, jako wspólnik, zostałem skazany na 1000 złotych grzywny za utrudnianie kontroli (art. 83 k.k.s.) bo w zakreślonym terminie nie dostarczyłem żądanych dokumentów. Niestety, apelacja niczego nie zmieniła, okazała się “oczywiście bezzasadna”. 😉
To tak ku przestrodze, że wspólnik w spółce z o.o. ma nie tylko prawa ale może nawet uzyskać extra wpis w KRK 🙂

Błażej Sarzalski Kwiecień 20, 2018 o 09:35

Hmm… nie byłeś pełnomocnikiem spółki, albo kimś takim?

Jeżeli nie, to jest to kolejny dowód na to, jak ciężko bronić jest sądów – chętnie zapoznałbym się z uzasadnieniem i popełnił o tym wpis, bo mnie to serio oburza.

Dariusz Kwiecień 25, 2018 o 14:26

Nie byłem żadnym pełnomocnikiem spółki/ zarządu/ członka zarządu, nawet pełnomocnikiem pocztowym więc nawet adresowanego do spółki listu w okienku pocztowym nie mógłbym odebrać.
Też się oburzałem, już mi przeszło 🙂

kosmos Kwiecień 22, 2018 o 18:41

Obniżenie CIT-u do 9%, jeśli zostanie wprowadzone, to będą chyba złote czasy dla spółek z o.o.. I to robi wszystko ten rzekomo dyktatorski PiS 😉 Jakąś polską tradycją jest, że jak rządzi partia socjalistyczna, to podatki dla przedsiębiorców idą w dół (vide SLD i 19% procent dla działalności gospodarczej).

Odpowiedz

Błażej Sarzalski Kwiecień 23, 2018 o 08:24

Jest w tym jakaś logika, ale nie przeceniałbym znaczenia tej obniżki, bo:

1) może do niej wcale nie dojść,
2) obejmie ona niewielki wycinek rynku i faktycznie nie odbije się istotnie na budżecie państwa, jednocześnie niewielu to pomoże,
3) to i tak będzie większe opodatkowanie sumarycznie niż podatek liniowy od JDG, gdy ujmiemy 9% CIT i 19% od dywidendy.

Natomiast dla mojego biznesu, szczególnie w kontekście międzynarodowym, to będzie bardzo dobrze, dla małych przedsiębiorstw zagranicznych może nagle zacząć się opłacać emigracja do Polski.

Odpowiedz

Dariusz Kwiecień 25, 2018 o 14:33

Tak, będą złote czasy dla takich spółek jak Mateusza K. – obrońcy demokracji 😉
Dopóki będzie skomplikowany system podatkowy tworzony przez studentów w pociągu pozwalający na dowolną interpretację niejasnych przepisów, to najlepiej nic w tym kraju nie mieć, zwłaszcza rezydencji podatkowej 😉

Odpowiedz

szkolenierodo.pl Kwiecień 28, 2018 o 23:37

Treściwy artykuł. Bardzo ciekawe i przydatne informacje.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Radcy Prawnego Błażej Sarzalski Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Błażej Sarzalski z siedzibą w Dąbrowie Górniczej.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kancelaria@opieka-prawna.eu.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: