Polski Ład | Część 2 | Czy spółka z o.o. zaksięguje w koszty podatkowe świadczenia na rzecz wspólników?

Spółka z o.o.
Polski Ład | Część 2 | Czy spółka z o.o. zaksięguje w koszty podatkowe świadczenia na rzecz wspólników?

Błażej Sarzalski

Radca prawny, od 2011 roku wpisany na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach pod numerem KT-2946, ekspert portalu Wyborcza.biz. Doradza w zakresie prawa spółek, a w szczególności tworzenia i przekształceń spółek handlowych oraz ich funkcjonowania.

Czy świadczenia na rzecz wspólników będą kosztem podatkowym spółki z o.o.?

Polski Nowy Ład jak najbardziej dotyka także spółki z o.o. W poprzednim wpisie pisałem jak wyglądać będzie składka zdrowotna płacona przez członków zarządu. Dziś zaś na tapet wchodzi tzw. ukryta dywidenda. Co prawa ukryta dywidenda wejdzie w życie dopiero w 2023 roku, ale warto już teraz się na to przygotować. Poruszę więc kwestię kosztów podatkowych wynikających ze świadczeń spółki na rzecz wspólników w świetle reguł Nowego Ładu.  Widać wyraźnie, że celem rządzących jest dalsze ograniczenie możliwości omijania podwójnego opodatkowania w spółce z o.o.. Tutaj znajdziesz wyjaśnienia do projektu Ministerstwa Finansów.

Czym jest ukryta dywidenda w spółce z o.o.?

Pojęcie „ukryta dywidenda” nie było do tej pory pojęciem prawnym, ale prawniczym. Używa się go dla opisania mechanizmów służących wspólnikom do unikania podwójnego opodatkowania spółek kapitałowych. Są to świadczenia, które mają pełnić funkcję dywidendy, czyli wypłaty zysku, jednakże generując przy tym koszty uzyskania przychodu dla spółki. Opisywałem je częściowo we wpisie dotyczącym unikania podwójnego opodatkowania spółki z o.o. gdzie ładnie to rozrysowałem.

Dla Twojej wygody powtórzę to jednak tutaj.

Jako możliwe sposoby omijania podwójnego opodatkowania w spółce z o.o. wskazywałem między innymi:

  • najem lub dzierżawę przez wspólników na rzecz spółki nieruchomości, środków transportu, maszyn i innych rzeczy przydatnych spółce,
  • wypłacanie wynagrodzenia z tytułu powołania wspólnika do zarządu,
  • powtarzające się świadczenia niepieniężne w spółce z o.o.,
  • zawieranie ze swoją spółką umów o dzieło,
  • udzielanie licencji na prawa własności intelektualnej czy wzory przemysłowe,
  • wypłacanie kilometrówek czy diet.

Zawsze doradzając klientom informowałem ich, że tego typu świadczenia powodują możliwość wdrożenia kontroli podatkowej spółki. Efektem takiej kontroli mogło być zakwestionowania kosztów wynikłych z tychże świadczeń, jako czynności pozornych. Jeżeli wspólnicy wykonywali usługi i spółka płaciła stawki rynkowe to fiskusowi trudno było wyrzucić je z rachunku podatkowego spółki.

Warunki uznania kosztu za ukrytą dywidenda w 2023 roku?

Ustawa o CIT daje władzom podatkowym kolejne narzędzia do walki z unikaniem podwójnego opodatkowania przez spółki z o.o.. Wprowadza ona ograniczenie możliwości zaksięgowania jako kosztów uzyskania przychodów w spółce wydatków stanowiących tzw. ukrytą dywidendę.

Warunki uznania kosztu za ukrytą dywidendę

Na podstawie przepisów, które wejdą w życie 1 stycznia 2023 roku możemy ustalić jakie wydatki spółki będą ukrytą dywidendą.

Pierwszym warunkiem uznania, że dany koszt stanowi ukrytą dywidendę jest poniesienie kosztu przez spółkę w związku ze świadczeniem wykonanym przez podmiot powiązany z tą spółką lub jej wspólnikiem. Musimy więc przede wszystkim uważnie przyglądać się wszystkim wypłatom na rzecz wspólników oraz ich rodzin.

Koszty zapłaty świadczenia realizowane przez podmioty powiązane będą ukrytą dywidendą jeżeli:

  1. wysokość tych kosztów lub termin ich poniesienia w jakikolwiek sposób są uzależnione od osiągnięcia zysku przez spółkę lub wysokości tego zysku,
  2. racjonalnie działająca spółka nie poniosłaby takich kosztów lub mogłaby ponieść niższe koszty w przypadku wykonania porównywalnego świadczenia przez podmiot z nią niepowiązany (zasada ceny rynkowej),
  3. koszty te obejmują wynagrodzenie za prawo do korzystania z aktywów, które stanowiły własność lub współwłasność wspólnika lub podmiotu powiązanego ze wspólnikiem przed utworzeniem spółki

Koszty uzależnione od zysku lub wysokości zysku

W świetle punktu 1 nie będzie stanowić przykładowo kosztu uzyskania przychodu wynagrodzenie członka zarządu (będącego wspólnikiem lub osobą powiązaną), jeżeli zmienne składniki tego wynagrodzenia zależne są od wyniku finansowego spółki. Jeżeli wspólnik rozlicza się ze swojej działalności ze spółką prowizyjnie to także spółka nie wrzuci tego typu wynagrodzenia w koszty.

Kwestia ceny rynkowej za świadczenia wspólnika

W świetle punktu 2 aby świadczenie nie było ukrytą dywidendą musi przejść po pierwsze test racjonalności wydatku. Po drugie test ceny rynkowej. Test racjonalności wydatku polega na zadaniu sobie następującego pytania:

Czy racjonalnie działający podatnik w ogóle poniósłby koszt danego typu?

Jeżeli odpowiedź jest twierdząca to drugie istotne pytanie jest następujące:

Czy racjonalnie działający podatnik zapłaciłby taką kwotę za realizację świadczenia określonego charakteru?

To drugie pytanie sprowadza się więc do tego, czy za świadczenie wspólnika lub osoby powiązanej spółka nie płaci więcej, niż mogłaby zapłacić na wolnym rynku.  Niezwykle istotne dla wybronienia takiego kosztu jest zachowanie ceny rynkowej. Cena rynkowa to taka cena, którą ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Musimy zwrócić uwagę na to jaki jest charakter świadczenia wspólnika. Co wspólnik daje spółce? W jakim rozmiarze? Jakie są czynniki cenotwórcze? Po ustaleniu dokładnie co wspólnik realnie daje musimy odnieść powyższe do ceny rynkowej. Sprowadza się to do odpowiedzi na pytanie ile kosztowałoby spółkę nabycie identycznego lub mocno zbliżonego świadczenia na wolnym rynku.

Koszty wynagrodzenia za prawo do korzystania z aktywów wspólnika

W punkcie trzecim mamy uregulowane kwestie płacenia przez spółkę za aktywa należące do wspólnika. Najczęstsze tego typu sytuacje to np. najem powierzchni biurowych lub handlowych. Często zdarza się też korzystanie z pojazdów lub maszyn. Jeżeli wspólnik był właścicielem lub współwłaścicielem tego typu aktywów przed założeniem spółki i wynajmuje je lub dzierżawi spółce to czynsz z tego tytułu nie będzie stanowił zasadniczo kosztu uzyskania przychodu.

Wyjątki od zastosowania przepisów o ukrytych dywidendach

W przypadku zapłaty za świadczenia określone w pkt 2 i 3 nie będą stanowić one ukrytej dywidendy,  gdy suma poniesionych w roku podatkowym przez spółkę kosztów na te świadczenia jest niższa niż kwota zysku brutto w rozumieniu przepisów o rachunkowości, uzyskanego w roku obrotowym, w którym koszty te zostały uwzględnione w wyniku finansowym spółki. To pewna furtka dla dostarczania spółce pracy własnej wspólników oraz innych aktywów, szczególnie w sytuacji, gdy mamy do czynienia z dużymi dochodami. Jeżeli więc koszty świadczeń na rzecz wspólników nie wpływają znacząco na wynik finansowy ustawodawca pozwala nam na zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów.

Pojęcie ukrytej dywidendy co do zasady też nie będzie odnosiło się do wspólnika posiadającego mniej niż 25% udziałów w spółce.

Jak przygotować się na ukrytą dywidendę w 2023 roku?

Proponuję na początek abyście dokonali gruntownego przeglądu relacji prawnych między spółką a wspólnikami. Konieczna będzie także identyfikacja relacji między spółką, a osobami z kręgu rodzinnego oraz towarzyskiego wspólników. Relacje te należy poddać testowi racjonalności wydatku oraz sprawdzić czy nie realizują one kryterium uzależnienia wysokości wypłat od zysku spółki. Im szybciej się za to weźmiecie tym lepiej. Doświadczenie końcówki 2021 i początku 2022 roku wskazuje, że kancelarie prawno-podatkowe będą miały pod koniec 2022 mnóstwo pracy.

Jeżeli chcesz dokonać audytu swojej spółki pod kątem ukrytej dywidendy zapytaj o moją ofertę.

Zainteresował Cię ten wpis? Potrzebujesz mojej pomocy albo konsultacji? Skontaktuj się ze mną!

Na wiadomości e-mail odpowiadam jeszcze tego samego dnia.

    3 comments on “Polski Ład | Część 2 | Czy spółka z o.o. zaksięguje w koszty podatkowe świadczenia na rzecz wspólników?”

    1. ” Projekt dotyczy kosztów wynikających z wypłaty na rzecz wspólnika (lub osób powiązanych)”. Czy osoby powiązane ze wspólnikiem to chodzi o firmy czy może o krewnych?

    2. Z jednej strony, jeśli wspólnik świadczy usługi lub pracę bez wynagrodzenia, to to powoduje powstanie przychodu z tytułu otrzymywania nieodpłatnego świadczenia po stronie spółki. Z drugiej jednak, jeśli w danym roku obrotowym spółka zanotuje stratę, to nawet jeśli byśmy chcieli wypłacić wynagrodzenie wspólnikowi za to, co robił, to nie będzie to stanowiło kosztu. Troche kuriozalne – przecież wystarczy wyjść 1zł na minus za dany rok i automatyczni strata sama się pogłębi o to, czego nie mogliśmy zaliczyć do kosztów.

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

    Błażej Sarzalski Portret

    BŁAŻEJ SARZALSKI

    Radca prawny, wpisany na listę w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Od 2007 roku doradzam w zakresie prawa spółek, a w szczególności rejestracji spółek, przekształceń przedsiębiorców i spółek handlowych oraz ich bieżącego funkcjonowania.

    Przygodę z blogiem o rejestracji spółek z o.o. zacząłem we wrześniu 2011 roku. Był to dla mnie szalony rok, pełen wyzwań osobistych i zawodowych. Chcesz dowiedzieć się dlaczego?

    Poznaj moją historię!

    Zerknij na wzory umów i dokumentów niezbędnych dla Twojej spółki z o.o.

    Wzory umów i dokumentów

    Umów się na poradę w sprawie Twojej spółki z o.o.

    Skontaktuj się aby umówić porad

    KOMENTARZE

    • radca prawny Błażej Sarzalski - Kodeks spółek handlowych milczy na temat tego czy wynagrodzenie ma być z góry, czy z dołu. W teorii
    • Adam - Właśnie nie mamy innych źródeł przychodu poza tymi zryczałtowanymi.A czy nie można uznać, że jes
    • radca prawny Błażej Sarzalski - Wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne może być wypłacane w dowolnych interwałac
    • radca prawny Błażej Sarzalski - Nie ma żadnego przepisu kodeksu spółek handlowych, który by to definiował, ale wynika to z wykładni
    • Adam - Czy wynagrodzenie za 176 KSH może być wypłacane tylko raz na rok ? Czy jest szansa teraz jeszcze zdą